In 2007 werkte de kunstenaar Wim Delvoye zijn werk “Chapel 2007” af, een gietijzeren schaalmodel van een 17de eeuwse gotische kathedraal, 330 op 210 centimeter oppervlakte, de hoogste top 370 centimeter hoog. De glasramen van het model werden daarbij gemaakt als een kopie van de beruchte erotische x-ray werken van Delvoye. In 2012 wil een Indische miljardair het werk kopen via een Zwitserse galerijhouder voor 650.000 euro. Maar de oplevering van het werk zal nooit doorgaan. In 2015 verkoopt Delvoye zijn werk aan de havenmiljardair Fernand Huts voor 400.000 euro. De Indische industrieel legde zich daar niet bij neer en eiste voor de rechtbank genoegdoening en de terugbetaling van zijn 650.000 euro met daar bovenop 100.000 euro schadevergoeding. Ik heb dat geld nooit ontvangen, zegt Delvoye, dus ik was vrij om het te verkopen na drie jaar wachten. Het openbaar ministerie volgde Delvoye niet en vorderde 10 maanden celstraf tegen de kunstenaar. In mei dit jaar sprak de Gentse rechtbank Delvoye vrij van enige inbreuk. Nu blijkt dat de Indische industrieel alsnog beroep aantekent tegen het vonnis. In mei volgend jaar komt de zaak voor in beroep.
De internationale verkoop van werken van Delvoye verloopt onder meer via de Patricia Low Contemporary galerij in het Zwitserse Gstaad. Het is daar dat de Indische miljardair aanklopt in 2021 met de vraag of hij het werk ‘Chapel 2007’ kan aankopen. ‘Chapel 2007’ was eerder onder meer te zien het Louvre in Parijs en in Bozar in Brussel. De Indiër bereikt een akkoord met Patricia Low over een prijs van 650.000. Dat bedrag is inclusief de commissie van de galerijhoudster. En dan is het wachten. Volgens de aankoper levert Delvoye het werk niet op. Er zouden wel kosten zijn aangerekend voor het onderhoud van het werk. Groot is dan ook zijn verbazing wanneer drie jaar na de aankoopovereenkomst blijkt dat hetzelfde werk is verkocht aan Katoen Natie, het bedrijf van kunstverzamelaar Fernand Huts, voor 400.000 euro. Ik kon dat werk verkopen, zegt Delvoye, ik heb drie jaar gewacht op de betaling uit Zwitserland maar die is niet gekomen. Waarop de zaak aanhangig werd gemaakt voor de Gentse rechtbank.
“Het werk is in 2015 verkocht voor een bedrag van 400.000 euro”, aldus advocate Frederieke Cloet, die de Indiër vertegenwoordigt. “Er werd zelfs identiek dezelfde omschrijving van het kunstwerk gegeven als bij mijn cliënt.” Meester Cloet eiste een schuldigverklaring, de terugbetaling van 650.000 euro en een schadevergoeding van 100.000 euro, gezien er een aanzienlijk bedrag betaald werd voor het onderhoud van het kunstwerk. De Gentse procureur volgt daarbij de advocaat en vordert een celstraf van tien maanden voor Delvoye en een boete van 2.000 euro. Delvoye van zijn kant ontkentde alle beschuldigingen. “Onze cliënt heeft geen euro ontvangen van de eerste koper”, zo zeggen zijn advocaten. “Het is mogelijk dat de eerste koper 650.000 euro overgemaakt heeft aan mevrouw Low, maar van die som heeft geen cent mijnheer Delvoye bereikt. Zo werkt het trouwens in die wereld: een koper krijgt een kunstwerk pas als het volledige bedrag betaald is.” Volgens de advocaten van Delvoye is de Indiase koper dus opgelicht door de galeriehouder. “Zij communiceerde on behalf of mijnheer Delvoye, maar heeft niet naar ons teruggekoppeld. We waren op de hoogte van de interesse, maar daar stopt het. Als een nieuwe koper zich dan meldt na drie jaar radiostilte, dan is het maar logisch dat mijnheer Delvoye toehapt.” De verdediging vroeg de vrijspraak en werd daarin gevolgd door de rechtbank. Maar nu volgt dus alsnog een beroep in de zaak. Het is dus nog even wachten om te zien wie definitief de eigenaar wordt van ‘Chapel 2007’, nu 18 jaar nadat de kathedraal werd afgewerkt.
UPDATE
In en reactie laat de woordvoerder van Wim Delvoye weten dat afbeelding die is weergegeven niet die is van het betrokken schaalmodel “Chapel” maar wel een binnenzicht van het werk Chapelle (op ware grootte) dat indertijd geproduceerd werd voor het MUDAM in Luxemburg en wat momenteel in bruikleen is aan de Völklinger Hütte voor hun tentoonstelling over radiografie (in de kunst): https://voelklinger-huette.org/en/exhibitions/-/x-ray-the-power-of-roentgen-vision/809.
“Het klopt dat de koper het werk heeft willen kopen via Wims toenmalige Zwitserse galerij, maar zomaar zeggen dat de oplevering nooit heeft kunnen doorgaan is nogal kort door de bocht, zeker als u er zomaar bij verteld dat Delvoye het werk in 2015 dan maar aan de havenmiljardair Fernand Huts verkocht heeft. Dat gaat volledig voorbij aan de waarheid.” aldus de woordvoerder. “Het zou u sieren mocht u de moeite doen om de motivatie van de rechtbank na te lezen die ertoe geleid heeft dat Wim Delvoye in eerste aanleg volledig vrijgesproken werd en die de volledige historiek van de feiten schetst. Het is niet alleen Wim Delvoye “die zegt” het geld nooit ontvangen te hebben; het is duidelijk aangetoond door de gerechtelijke politie na een financieel onderzoek dat Wim Delvoye, noch zijn bedrijf, enige betaling ontvangen hebben voor dit werk. Deze werden door Wims galerij allemaal frauduleus achtergehouden zonder dat Wim Delvoye zelf maar op de hoogte was van enige definitieve verkoop. Wim Delvoye zelf is pas op de hoogte gesteld van de éénzijdige verkoop toen de koper na ettelijke jaren zijn werk bij ons wilde komen ophalen en geconfronteerd werd met de schandelijke praktijken van zijn ex-galerie. Nooit werd ook enige verkoopovereenkomst opgesteld tussen Wim Delvoye, zijn galerie en de koper waardoor de rechtbank ook terecht oordeelde dat hij de enige eigenaar was (en dus volledig rechtmatig het werk kon en mocht verkopen aan Dhr. Huts). Uw berichtgeving vinden wij dan op zijn minst zeer tendentieus. Wim Delvoye wil zich dus dan ook formeel verzetten tegen deze éénzijdige berichtgeving die een schijn van foutlast suggereert, terwijl hij in eerste aanleg over de hele lijn vrijgesproken werd.”
